Πώς καθορίζεται η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας; (Μέρος ΙΙ: Κρατικό μονοπώλιο vs αγοράς)

«O έρμος ο καταναλωτής πρέπει να έχει πτυχίο πολυτεχνείου και οικονομικών μαζί για να καταλάβει τι πληρώνει για ηλεκτρικό ρεύμα». Αυτό το σχόλιο μας έγραψε κάποιος φίλος και δυστυχώς έχει δίκιο. Επειδή λοιπόν το θέμα είναι τεράστιο και πολύπλοκο (και με το άνοιγμα τριών ακόμη αγορών θα

γίνει πολυπλοκότερο), επανερχόμαστε στην  προηγούμενη ανάρτησή μας  ( «Πώς καθορίζεται η  τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας») για να κάνουμε δύο αναγκαίες συμπληρώσεις και διασαφήσεις.

Πώς καθορίζεται η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας;

Μέχρι την «απελευθέρωση» ή ορθότερα τη δημιουργία αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας η απάντηση ήταν απλή: Το κράτος καθόριζε την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας μέσω των τιμολογίων της ΔΕΗ, η οποία είχε το μονοπώλιο στην παραγωγή, μεταφορά και διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα.

Έκτοτε διαμορφώθηκαν συνθήκες «ανταγωνισμού» και σήμερα, που έχει ολοκληρωθεί η οργάνωση του νέου μοντέλου, διακρίνονται οι εξής αγορές:

-  η παραγωγή και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε επίπεδο χονδρικής.

- η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας

- η διανομή ηλεκτρικής ενέργειας και

- η προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε επίπεδο λιανικής.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η παραγωγή και η προμήθεια σε επίπεδο λιανικής αποτελούν

Οι επιπτώσεις της «απελευθέρωσης» της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και το μέλλον για τους καταναλωτές

Οι επιπτώσεις της «απελευθέρωσης» της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που ξεκίνησε με το ν. 2773/1999 ⁽¹⁾ και ολοκληρώθηκε με το ν. 4001/2011⁽²⁾ είναι μεν ορατές, αλλά όχι

Α.Π.Ε.: Κίνητρα για μόλυνση

Υπάρχουν τρεις αλήθειες που επιμελώς αποκρύπτονται από τους καταναλωτές:

Αλήθεια πρώτη: Η ηλεκτρική ενέργεια έγινε αγαθό πολυτέλειας λόγω των επιδοτήσεων των Α.Π.Ε. (για τις επιδοτήσεις εδώ)

Αλήθεια δεύτερη: Οι Α.Π.Ε. υπάρχουν μόνο επειδή επιδοτούνται, αφού η «καθαρή» ενέργεια που παράγουν δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες ενός ηλεκτρικού δικτύου.

(Σε ένα ηλεκτρικό δίκτυο πρέπει σε κάθε χρονική στιγμή να ικανοποιείται το ισοζύγιο της ισχύος, δηλαδή η ισχύς που απορροφάται από τους καταναλωτές να είναι ίση προς αυτήν που παράγουν οι σταθμοί παραγωγής. Επειδή όμως οι ανεμογεννήτριες παράγουν ηλεκτρική ενέργεια μόνο όταν

Ο αντίστροφα αυξανόμενος φόρος ενέργειας

Τελικά τα νοικοκυριά με κομμένο το ηλεκτρικό ρεύμα λόγω απλήρωτων λογαριασμών δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο και δεν οφείλεται αποκλειστικά στην κρίση.  Η «ενεργειακή φτώχεια», όπως ονομάζεται , οφείλεται κατά πολύ στην πολιτική επέκτασης των γνωστών Α.Π.Ε. (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας), οι οποίες ήδη μας ταλαιπωρούν πολύ και θα μας ταλαιπωρήσουν ακόμη περισσότερο στο μέλλον.

Αναδημοσιεύουμε σε δική μας μετάφραση το δεύτερο μέρος του άρθρου «Πώς ο ηλεκτρισμός έγινε είδος πολυτελείας» που δημοσιεύθηκε στο  "SPIEGEL ONLINE" στις 4.9.2013 (το πρώτο μέρος εδώ).

Πώς ο ηλεκτρισμός έγινε είδος πολυτελείας

Μέρος 2: Ο αντίστροφα αυξανόμενος φόρος ενεργείας

Ενώσεις καταναλωτών και φιλανθρωπικοί οργανισμοί ισχυρίζονται ότι έχουμε φθάσει σε κρίσιμο σημείο. Σήμερα, πάνω από 300.000 νοικοκυριά βλέπουν να τούς κόβεται το

Πώς ο ηλεκτρισμός έγινε είδος πολυτελείας

Στην Ευρώπη η κριτική κατά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, των γνωστών ΑΠΕ, έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό και εστιάζεται κυρίως στις υπέρογκες αυξήσεις της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε ενεργειακή φτώχεια τα οικονομικά ασθενέστερα στρώματα. 

Δυστυχώς στην Ελλάδα είμαστε πολύ πίσω, όσον αφορά τη συζήτηση αυτή. Οι κοινωνικές αντιδράσεις  κατά των ΑΠΕ προέρχονται αποκλειστικά από τις τοπικές κοινωνίες ( π.χ. Μάνη, Καφηρέας, Σαμοθράκη, Κρήτη) που αντιδρούν στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων λόγω της περιβαλλοντικής καταστροφής που προκαλούν. Οι φωνές που μιλούν για την αύξηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος για τους καταναλωτές λόγω των παχυλών επιδοτήσεων που απολαμβάνουν οι παραγωγοί της "πράσινης ενέργειας" είναι ελάχιστες και  μέχρι στιγμής καλύπτονται από τα φληναφήματα περί φτηνής ενέργειας από τον ήλιο και τον άνεμο και περί της υποτιθέμενης προστασίας του περιβάλλοντος.

Για να παρακολουθήσουμε τον προβληματισμό που έχει αναπτυχθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες για το θέμα αυτό, δημοσιεύουμε σε δική μας μετάφραση από το "SPIEGEL ONLINE" το πρώτο μέρος από το άρθρο με τον τίτλο "Germany's Energy Poverty - How Electricity Became a Luxury Good" το οποίο δημοσιεύθηκε στις 4.9.2013 και είναι άκρως διαφωτιστικό για τα προβλήματα που δημιούργησαν οι Α.Π.Ε. στους οικονομικά ασθενέστερους καταναλωτές της Γερμανίας.

Η ενεργειακή φτώχεια της Γερμανίας

Πώς ο ηλεκτρισμός έγινε είδος πολυτελείας

Η επιθετική και απερίσκεπτη επέκταση της αιολικής και ηλιακής ενέργειας της Γερμανίας είχε βαρύ τίμημα για τους καταναλωτές, και το κόστος συχνά επιβαρύνθηκαν δυσανάλογα οι φτωχοί. Οι σύμβουλοι της κυβέρνησης προτείνουν τώρα μια εντελώς νέα αρχή.

Feed-in tariff, feed -in premium, όπως και να τα λένε, οι λογαριασμοί ανεβαίνουν…..

Για να αντιληφθούμε τι παίζεται σε βάρος μας στην «αγορά» ηλεκτρικής ενέργειας  είναι αναγκαίο να αποκωδικοποιήσουμε την ορολογία των «ειδικών».  Ας δούμε λοιπόν τι σημαίνουν  τα αρκτικόλεξα  FIT , FiP και CFD που συναντάμε συχνά σε άρθρα σχετικά με την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από τις γνωστές  Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε) . 

Feed-in tariff (FIT) :  Μηχανισμός στήριξης των Α.Π.Ε μέσω εγγυημένων τιμών αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας που  παράγουν.

Feed-in premium  (FiP) ή  additional remuneration system:  Μηχανισμός  στήριξης  των Α.Π.Ε.,  ο οποίος προβλέπει την αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγουν  με πρόσθετη αμοιβή (πριμ)  πάνω από  την τιμή που διαμορφώνεται στην αγορά.

Contract for Difference (CFD) :  Μηχανισμός  στήριξης των Α.Π.Ε  μέσω συμβάσεων μακράς διάρκειας (20 – 25 ετών), βάσει των οποίων  ο αγοραστής της ηλεκτρικής ενέργειας (κρατική εταιρεία)  δεσμεύεται να πληρώνει τη διαφορά μεταξύ της τρέχουσας τιμής της αγοράς και  αυτής που λαμβάνεται ως «τιμή αναφοράς» κατά την κατάρτιση της σύμβασης.

Πρόκειται δηλαδή για μηχανισμούς επιδότησης (από τους καταναλωτές) της «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι εφαρμόζονται εδώ και μια δεκαετία στις χώρες της Ε.Ε (στη Γερμανία